E fundit!

22:51 Aktualitet

Biznesmeni Artur Shehu thyen heshtjen: Jam pronar i vjetër i tokës në Zvërnec, nuk i njoh fare investitorët

Biznesmeni shqiptar Artur Shehu ka folur në emisionin Opin...

Kanibalizmi në akull, kështu përfundoi ekspedita e John Franklin

29 Shtator 2024, 17:12, Blog CNA

Çfarë ndodhi me kapitenin britanik Sir John Franklin dhe 129 burrat e ekuipazhit të tij, rreth vitit 1850, kur u zhdukën mes akullit të Arktikut pa lënë asnjë gjurmë? Sot, analizat e ADN-së kanë bërë të mundur identifikimin e atyre që vdiqën si viktima të kanibalizmit .

Aventura e Sir John Franklin , një nga më tragjiket në historinë e eksplorimit polar, filloi në Londër në 1845. Misioni i Franklin, tashmë në ekspeditën e tij të tretë polare, ishte të përballonte ujërat e akullta të Atlantikut të Veriut, përtej Rrethit Arktik, për të gjetur një rrugë për në Azi, pasazhin e famshëm Veriperëndimor.

Ekspedita, në bordin e anijeve me vela Erebus dhe Terror, kishte një kohëzgjatje prej tre vjetësh, por në fund të korrikut 1845 (disa muaj pas nisjes) anijet hynë në Gjirin Baffin ( Kanada ) dhe që nga ai moment u zhdukën midis Akulli i Arktikut. Me kalimin e viteve, ekspedita të ndryshme angleze ndoqën njëra-tjetrën për të kërkuar ekuipazhin e zhdukur. Gjatë njërit prej këtyre misioneve u gjet një letër, e datës prill 1848 , në të cilën kapiteni James Fitzjames , komandanti i Erebus, shkruante se anijet ishin braktisur më 22 prill. Më vonë, mbetjet e shumë anëtarëve të ekuipazhit u gjetën të shpërndara nëpër vende të ndryshme në Arktikun Kanadez, si ishulli King Ëilliam.

Studiuesit, duke analizuar skeletet e atyre që morën pjesë në ekspeditë, kishin gjetur tashmë në të kaluarën shenja të lëna nga i njëjti lloj thikash të furnizuara për njerëzit e Franklin, kjo dëshmon se të mbijetuarit praktikuan akte kanibalizmi nga dëshpërimi. Por sot, falë analizave të ADN-së u zbulua për herë të parë se kujt i përkisnin mbetjet e kanibalizuara të gjetura nga ekspedita: Kapiteni James Fitzjames u identifikua si viktima e parë e njohur e kanibalizmit midis anëtarëve të ekspeditës.

Ekipi i Douglas Stenton nga Universiteti i Ëaterloo në Kanada publikoi një studim në Journal of Archaeological Science që shpjegon se si u identifikua kapiteni Fitzjames.

Analiza e kryer nga bioarkeologia Anne Keenleyside gjithashtu zbulon shenja të prera në nofullën e poshtme në shumë prej mbetjeve të gjetura. Dëshmi të mëtejshme se disa nga të mbijetuarit e fundit, të cilët po përpiqeshin të arratiseshin nga toka, përfunduan duke ngrënë disa nga pjesët e trupit të Fitzjames dhe marinarëve të tjerë. Ky hulumtim konfirmon rëndësinë e dëshmive të popullatave indigjene Inuit . Vendasit i kishin raportuar, në tetor 1854, John Rae, një nga eksploruesit më të respektuar të kohës, i angazhuar në kërkimin e të mbijetuarve, se kishin parë një grup të bardhësh të uritur pranë grykës së lumit të Zi (Kanada e Veriut) "katër dimra më parë ”, kështu që i bie në vitin 1850.

Sipas inuitëve, ata burra treguan shenja kanibalizmi, aq sa Rae shkroi: " Ekspedita pati një fat aq të tmerrshëm sa mendja e njeriut vështirë se mund ta imagjinojë .Bashkatdhetarët tanë u shtynë nga uria për të zgjedhur alternativën e fundit, e tmerrshme për të qëndruar gjallë, kanibalizmin"./ CNA