Çmimi i naftës bie në nivelet e para luftës

25 Qershor 2026, 16:06, Ekonomi CNA

Çmimi i naftës ka rënë në nivele të papara që nga koha para luftës me Iranin, ndërsa trafiku përmes rrugës kryesore të transportit detar të Ngushticës së Hormuzit rifillon gradualisht.

Çmimi i naftës së papërpunuar Brent ra për pak kohë nën 72.48 dollarë për fuçi, çmimi që kishte një ditë para se SHBA-ja dhe Izraeli të nisnin sulmet ndaj Iranit më 28 shkurt, përpara se të arrinte në 73.23 dollarë.

Çmimet e energjisë kanë shënuar një rritje të jashtëzakonshme që kur Irani iu përgjigj sulmeve duke mbyllur në mënyrë efektive ngushticën, një rrugë ujore kritike për dërgesat e naftës dhe gazit.

Çmimi i naftës së papërpunuar ka rënë ndjeshëm që kur SHBA-ja dhe Irani nënshkruan një Memorandum Mirëkuptimi (MOU) më 17 qershor, i cili përcaktoi një periudhë 60-ditore për negociatat mbi programin bërthamor të Teheranit dhe masa të tjera për t'i dhënë fund luftës.

Përfaqësuesit e të dyja palëve u takuan në Zvicër fundjavën e kaluar për bisedime për t'i dhënë fund luftës, të cilat rezultuan në heqjen pjesërisht të sanksioneve mbi eksportet iraniane të naftës nga SHBA-ja.

Numri i anijeve që kalojnë Ngushticën e Hormuzit është rritur ndjeshëm që nga nënshkrimi i Memorandumit të Mirëkuptimit, sipas firmës së inteligjencës detare Kpler.

Të dhënat e saj të fundit sugjerojnë se 284 anije kanë bërë transitin që nga 18 qershori, një ditë pas nënshkrimit të marrëveshjes, megjithëse kjo shifër është ende shumë nën mesataren para konfliktit prej rreth 138 kalimesh çdo ditë.

Anijet që kalojnë nëpër rrugën ujore ditët e fundit përfshijnë ato që transportojnë naftë bruto, gaz natyror të lëngshëm (LNG), plehra dhe mallra të tjera, tha Kpler për "BBC"-në.

SHBA-ja dhe Irani kishin formuar gjithashtu një “linjë komunikimi” për të parandaluar keqkuptimet “me qëllim kalimin e sigurt të anijeve tregtare përmes Ngushticës së Hormuzit”, thanë ndërmjetësit Katar dhe Pakistan në një deklaratë të përbashkët të hënën.

Ka pasur një “ndryshim të jashtëzakonshëm” me shumë më tepër anije që përdorin ngushticën ditët e fundit, tha Dimitris Maniatis, drejtori ekzekutiv i Marisks, një firmë këshillimi për rreziqet detare që punon me anijet e bllokuara në rajon.

Një numër i kufizuar anijesh mund të kalojnë një kalim verior me lejen e autoriteteve iraniane, tha ai.

Marina amerikane ka dhënë gjithashtu udhëzime për anijet që të udhëtojnë nëpër një rrugë jugore që është e sigurt nga minat dhe pengesat e tjera që janë vendosur që nga lufta, tha Maniatis.

Por numri i anijeve që kalojnë ngushticën është ende nën nivelet e para luftës, kur ajo përdorej nga më shumë se 100 anije në ditë.

Qindra anije duket se ende presin në Gjirin Persik.

Çmimet e karburantit në pompa u rritën ndjeshëm kur filloi lufta me Iranin, dhe tani vëmendja është se sa shpejt do të bien ato.

Çmimi mesatar i benzinës së rregullt në SHBA ka rënë në rreth 3.93 dollarë për galon, pasi arriti në 4 dollarë për galon në prill, më i larti që nga viti 2022, por është ende shumë mbi nivelet e para luftës.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, urdhëroi të mërkurën një hetim ndaj kompanive të mëdha të energjisë, duke akuzuar Shell, ExxonMobil dhe firma të tjera se “mashtrojnë” shoferët duke mos ulur çmimet e karburantit edhe pse kostot e naftës ranë.

“Çmimet e naftës kanë rënë kaq shumë dhe nuk po shohim asgjë në pompë në krahasim me atë që duhet të jetë”, u tha Trump gazetarëve në Zyrën Ovale.

Instituti Amerikan i Naftës, i cili përfaqëson industrinë e naftës dhe gazit në SHBA, tha se çmimet e karburantit "nuk lëvizin në të njëjtin hap me naftën bruto".

Firmat britanike të energjisë janë përballur me akuza të ngjashme për rritje të padrejtë të çmimeve të benzinës që nga lufta e Iranit.

Mbikëqyrësi i konkurrencës në Mbretërinë e Bashkuar tha muajin e kaluar se nuk kishte prova të përhapura për këtë, duke shtuar se marzhet mesatare të fitimit ishin "gjerësisht të pandryshuara" midis shkurtit dhe marsit./CNA