Kosova duhet të përmbushë detyrimet e saj, por edhe Serbia duhet të sillet me ndershmëri

11 Qershor 2023, 20:30, Kosova & Bota CNA

Kosova duhet të përmbushë detyrimet e saj, por edhe Serbia duhet

Trazirat e javëve të fundit në Kosovën e Veriut, për shkak të përdorimit të forcave speciale të policisë nga ana e qeverisë së Prishtinës për të imponuar vendosjen e kryetarëve shqiptarë në krye të komunave me shumicë serbe, kanë shkaktuar një ndryshim të madh në qasjen e vendeve të Quint (Pesëshes).

Këta përkrahës të dikurshëm të pavarësisë së Kosovës, kanë ngritur zërin dhe i kanë bërë thirrje kryeministrit të Kosovës Albin Kurti që t’i japë fund përpjekjeve të tij për të nënshtruar me forcë veriun e vendit ndaj autoritetit të qeverisë qëndrore.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës, NATO dhe Bashkimit Evropian, e dënuan sjelljen e qeverisë së Kosovës, dhe tanimë e kanë bërë të qartë se Prishtina duhet t’u garantojë një autonomi më të madhe komunave me shumicë serbe në veri, nëse dëshiron që të anëtarësohet përfundimisht në NATO dhe BE.

Ndërsa kryeministri Albin Kurti vazhdon që të luajë rolin e të fortit, presidentja më pragmatike e Kosovës, Vjosa Osmani, thuhet se ka pranuar mbajtjen e zgjedhjeve të reja lokale në veri të vendit, nëse 20 për qind e votuesve atje sinjalizojnë se i duan ato.

Zgjedhjet e reja që lidhen me zbatimin e planit “Ahtisaari Plus - pra në formën e një bashkësie të komunave serbe - mund të kenë mbështetje të konsiderueshme në mesin e serbëve në veri. Sepse kjo do t’i lejonte ata të punonin brenda kufijve të kornizës së Kosovës duke ruajtur institucionet e tyre lokale dhe lidhjet me Serbinë.

Serbët e veriut të Kosovës kanë jetuar në një realitet të trazuar dhe konfliktual që nga viti 1999, dhe për sa kohë që statusi përfundimtar i Kosovës mbetet i pavendosur, ata nuk mund të jetojnë një jetë normale. Disa udhëheqës lokalë, dhe më së shumti Oliver Ivanovic, kërkuan një lloj bashkëjetese me Kosovën.

Por kjo ishte një sipërmarrje e rrezikshme. Ivanoviç u vra në janarin e vitit 2018 pikërisht për shkak të përpjekjeve të tij. Askush nuk është mbajtur ndonjëherë përgjegjës për këtë krim. Por ka shumë të ngjarë që autorët të kenë qenë kriminelët serbë vendas.

Ata mund të kenë vepruar ose nën përshtypjen se po zbatonin urdhrin e Beogradit ose mund të kenë vepruar nën një inkurajim të tillë. Sido që të jetë e vërteta, fakti është se Beogradi i ka përdorur vazhdimisht serbët e veriut të Kosovës si pengje të përleshjeve të vazhdueshme me Prishtinën dhe mbështetësit e saj perëndimorë.

Për sa kohë që presidenti serb Aleksandar Vuçiç ka një kartë të tillë shantazhi, ai mund të fitojë pikë tek segmentet ultra-nacionaliste brenda vendit, dhe të shmangë çdo lloj zgjidhje përfundimtare të mosmarrëveshjeve me Kosovën.

Përpjekjet e vetë Prishtinës për t’i fituar të gjitha - duke përfshirë veriun - e kanë lejuar Vuçiç që të veprojë i pandëshkuar. Është një fakt i njohur që Beogradi i mban peng serbët e Kosovës. Ai vazhdon që të financojë veriun, dhe mban atje pranë forcat e veta të sigurisë (për të mos përmendur mafiozët vendas, që kanë shumë interes që gjërat të mbeten kështu siç janë).

Shumë banorë të Kosovës së Veriut, mund të kenë qenë gati të votonin në zgjedhjet lokale që u mbajtën në prill, por u urdhëruan nga Beogradi që të bojkotonin. Ndërsa SHBA-ja dhe anëtarët e saj të BE-së të QUINT-it i bëjnë presion Prishtinës që të ofrojë zgjidhje, ata duhet ose të bëjnë presion ose ta joshin Vuçiçin që t’i lejojë veriorët të vendosin vetë. Edhe Serbia duhet të luajë në mënyrë të ndershme.

Shënim:Gerard M.Galluçi, diplomat amerikan në pension dhe ish-paqeruajtës i OKB-së. Ka qenë Përfaqësues Rajonal i OKB-së në Mitrovicë të Kosovës nga korriku 2005 deri në tetorin e vitit 2008./ Pershtatur nga CNA