Vladimir Dino brings interesting facts about Korça, based on documents

2022-08-26 18:10:00, Qyteti im CNA

Vladimir Dino brings interesting facts about Korça, based on documents

Researcher Vladimir Dino

Korça is the epicenter of the southeast, while many tourists seek to know about the history of this city. This story is brought to us by the researcher Vladimir Dino, in the book published in 2017, distributed to those interested in it, also welcoming criticism or additional information on the subject of the book.

Vladimir Dino brings interesting facts about Korça, based on documents

"Unë kam patur parasysh thënien e Ciceronit që thotë: "Të mos njohësh ato që kanë ndodhur para se të lindje ti, është si të mbetesh gjithë jetën kalama". Në të gjitha takimet që kam bërë me të njohur nga qytete të tjera, të gjithë me pyesin për historinë interesante të qytetit tonë, veçanërisht kohët e fundit kur në Korçë ka një dyndje të madhe turistike, jo vetëm nga Shqipëria por edhe nga vende të tjera. Të gjithë kërkojnë të njohin në mënyrë të hollësishme si është krijuar qyteti ku banojmë sot. Interesante është se shumë studiues të huaj janë interesuar dhe kanë shkruar për historinë e Korçës. Më i dallueshmi është osmanisti italian Aldo Gallota, i cili ka shkruar për historinë e qytetit tonë, studimin "Iljaz Bej Mirahori dhe origjina e Korçës", studim që gjendet në librin tim."

Pas një sërë shkrimesh në shtypin e ditës, Dino përmblodhi të gjitha njohuritë dhe të dhënat mbi historinë e themelimit të Korçës ku banojmë ne sot. Prej një kohe të gjatë, duke shfrytëzuar studiuesit e mëparshëm të Korçës si: Thimi Mitko, Harallamb Karmici, Nuçi Naçi, Kodikun e Mitropolisë së Korçës dhe Selasforit, Dekretet e Sulltan Bajazitit II dhe Iljaz Bej Mirahorit, përkthyer nga Petraq Pepo, Rregjistrin Turk të Përmetit të vitit 1431, Jetëshkrimin e Iljaz Bej Mirahorit nga Sami Frashëri e shumë të tjera. Të gjitha këto, Dino i përmblodhi në librin me titull "Qyteti i Korçës, Zanafilla".

Vladimir Dino brings interesting facts about Korça, based on documents

"Në këtë libër kam trajtuar 4 çështje kryesore të historisë së qytetit. Kapitulli i parë lidhet me themelimin e Korçës mbi bazën e fshatit Peskopje / Peshkëpi, pronë e Ilia Panaritit (që historia e njohu me emrin e myslimanizuar Iljaz Bej Mirahori), dhe roli i tij në këtë themelim. Kapitulli i dytë dhe më interesanti lidhet me vendndodhjen e Kalasë së Korçës, të paraqitur në Defterin Turk të Përmetit të vitit 1431, që na paraqitet si kala e banuar nga 25 familje të krishtera. Teza e deritanishme për vendndodhjen e Kalasë është që ajo ka qenë në qendër të qytetit të Korçës së sotme. Por, në bazë të dokumentave mesjetare që kam mundur të konsultoj, rezulton se Kalaja ndodhet në Kodrat e Qytetit, diku pas Kishës së Shën Thanasit. Kapitulli i tretë lidhet me vendndodhjen e qytetit (La citta Corriza) për të cilin Gjon Muzaka shkruan në memoria e tij se ekzistonte që nga shekulli i XII. Në kapitullin e katërt kam trajtuar etimologiinë e emrit të qytetit KORÇA, bazuar në dokumentat e studiuesve të mëparshëm e sidomos në Kodiku i Manastirit të Shën Prodhomit në Voskopojë, ku jepet qartësisht etimologjia e emrit nga Corriza në Korça."

Vladimir Dino brings interesting facts about Korça, based on documents

Duhet të kemi parasysh që kjo histori nuk është e mbyllur! Vladimir Dino e thekson që ky studim nuk është përfundimtar, sepse vazhdimisht dalin dokumenta të reja si rasti i paraqitjes në kohët e fundit i dokumentave të Arkivit të Stambollit për Korçën, botuar nga Ermal Xhemal Nurja, që sjell të dhëna interesante për këtë histori.

Vladimir Dino brings interesting facts about Korça, based on documents

"The problem for which all researchers must research and give a solution is what was the name of the inhabited center at the foot of the Morava mountain (La citta Corriza), with the name Gorica/Corizza before the arrival of the Slavs in this area in the 9th century - X. This Illyrian residential center must have had a name that we have not been able to identify until now. At the moment, I am focused on this topic of study, and I hope that in the future, together with other researchers, we will reach a conclusion as to more accurate. Let's not forget the message of the famous Latin historian Tacitus (K. Korneli) who says: History has this law, not to say anything false, not to be silent about anything true."

For researcher Vladimir Dino, this is the first book he brings to readers and history enthusiasts./ CNA.al