The Flamingo Revolution and the Fear of the West

2026-06-23 16:49:00, Opinione Artan Nati

Let's put it bluntly, because Albanians are tired of the long analyses of paid experts and panelists who speak for four hours without saying anything: the protest did not break out for Zvernec. Zvernec was just the trigger. The gas cylinder had been filled for years by the government, the opposition, the oligarchs, clients, partners, political cousins ??and the entire caste that has taken the country hostage. But as always, the government is trying to sell the event as a local problem. Just as if the Titanic was sinking and the captain went on television to explain that the problem was just a scratch on the starboard side of the ship. Albanians did not protest for a plot of land. They came out because they feel like tenants in their own country. They came out because property is not secure. Because justice is a lottery. Because the state has turned into a mediation counter. Because everything works with a friend, with a phone, with a party, with favor and with "I know someone."

The funniest thing was when Taulant Balla, with the confidence of a pasha who has just dismounted from his horse, told the protester that he would solve his mortgage problem. That's where you have summed up the entire Albanian tragedy in one sentence. The citizen asks for a state. The politician offers him a friend. The citizen asks for a law. The politician offers him a phone call. The citizen asks for an institution. The politician offers Taulant. As if it were the 18th century and the peasant begged the bey for a piece of land. "Bring me the file." But why should we bring you? Who are you? The Mortgage Directorate, the Court? The Prosecutor's Office? Or are you the national application for solving problems? In fact, this is precisely what is being protested against. We don't want Taulant to solve problems. We want institutions that don't need Taulant. Because when a problem is solved by the strong and not by the law, then we don't have a state. We have feudalism with the internet and press conferences. Then comes the funniest part of the show. When you can't explain why people are angry, you start looking for external enemies.

Dhe këtu Taulanti dhe Ardit Bido duket sikur po konkurrojnë për çmimin "Komplotisti i Vitit". Njëri sheh serbë. Tjetri sheh grekë. Pak më shumë fantazi dhe do të shohin edhe iranianë. Sipas tyre, shqiptari nuk revoltohet vetë. Jo. Ai është aq i lumtur sa nuk del kurrë në protestë. Duhet medoemos një autobus nga Beogradi që ta bindë të zemërohet. Ose një furgon nga Athina që t'i kujtojë faturat, taksat, pronat, korrupsionin dhe pagat. Imagjinoni dialogun: Pse proteston? Nuk protestoj. Po prisja autobusin serb. Po ti? Mua më ka sjellë një komplot grek. Po hallet? Jo, jo. Hallet nuk kanë lidhje fare.
Në këtë pikë, pushteti nuk po ofendon protestuesit. Po ofendon inteligjencën kombëtare. Po na thotë se nuk jemi të aftë të zemërohemi vetë. Se nuk kemi arsye të mjaftueshme. Se pas tridhjetë e pesë vitesh korrupsion, vjedhjesh, klientelizmi dhe mashtrimesh elektorale, shqiptari ende qenka i lumtur, por po manipulohet nga autobusi i radhës. E vërteta është më e thjeshtë. Nuk ka ardhur asnjë autobus nga Serbia. Nuk ka ardhur asnjë autobus nga Greqia. Ka ardhur vetëm fatura e tranzicionit. Dhe ajo ka mbërritur në derën e pushtetit. Për vite me radhë na thanë se opozita ishte problemi. Pastaj na thanë se qeveria ishte problemi. Sot një pjesë e mirë e qytetarëve po thonë diçka shumë më të rrezikshme: "Të dyja janë problemi." Kjo është arsyeja pse protestuesit nuk duan flamuj partie. Nuk duan liderë partie. Nuk duan deputetë që hipin në podium për të rrëmbyer mikrofonin. Sepse për ta pozita dhe opozita janë si dy ortakë të një restoranti që zihen para klientëve për kamerat, por në fund të natës numërojnë fitimet bashkë. Dhe pikërisht këtu fshihet paniku i vërtetë i klasës politike. Jo te Zverneci. Jo te protestuesit. Jo te serbët imagjinarë. Jo te grekët fantazmë.

Paniku fillon kur qytetarët pushojnë së besuari se shpëtimi do të vijë nga njëra palë kundër tjetrës. Sepse në atë moment fillon të shembet miti më i madh i tranzicionit shqiptar: se ne kemi pasur pluralizëm. Shumë shqiptarë kanë filluar të dyshojnë se për vite me radhë kanë parë të njëjtin monizëm me dy logo të ndryshme. Dhe ky është një mendim që asnjë autobus nuk e sjell. Atë e prodhon vetë realiteti. Dhe nga thellesia e protestës, e zemërimit, poshtërimit del një zë i vetëm:
Rama, largohu! Je bërë gjenerali i ushtrisë së fasadave
Ka ardhur një moment kur edhe propaganda lodhet duke dëgjuar veten. Ka ardhur një moment kur edhe bojës së fasadave i mbaron shkëlqimi dhe nën ngjyrat e ndezura fillojnë të duken plasaritjet e murit. Pikërisht në këtë moment ndodhet sot Edi Rama.

Kryeministri nuk ngjan më me liderin energjik që premtonte Rilindje. Ngjan më shumë me personazhin e një romani absurd që endet mes rrënojave të ushtrisë së vet duke numëruar të rënët politikë.
Është bërë një lloj "Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur", vetëm se këtë herë nuk kërkon eshtrat e ushtarëve të humbur në luftë. Kërkon ish-ministra, ish-kryetarë bashkish, ish-drejtorë dhe ish-bashkëpunëtorë që dikur i paraqiste si yje të administratës, ndërsa sot i gjen në dosje hetimore, në gjykata apo pas dyerve të burgut. Çdo pak muaj bie një tjetër. Një ministër. Një kryetar bashkie. Një drejtor. Një oligark. Një mik i afërt. Një ushtar besnik. Dhe gjenerali del para kamerave me të njëjtën shprehje habie, sikur sapo ka mësuar se uji është i lagësht. Por ndoshta titulli më i saktë nuk është "Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur". Ndoshta është "Gjenerali i Ushtrisë së Korruptuar". Sepse kur pothuajse çdo skandal të çon tek njerëzit e tu, kur çdo aferë mban vulën e qeverisë tënde dhe kur çdo hetim prek oborrin tënd politik, problemi nuk është më tek ushtarët. Problemi është tek gjenerali. Në fund të fundit, ushtria nuk e zgjedh vetë komandantin. Komandanti zgjedh ushtrinë. Por Rama është edhe diçka tjetër. Ai është bërë "Gjenerali i Fasadave". Një njeri që për më shumë se një dekadë ka investuar më shumë energji tek pamja sesa tek përmbajtja. U lyen godinat. U ndriçuan sheshet. U prodhuan slogane. U krijuan animacione. U lëshuan dronë. U ndërtuan spektakle mediatike. Dhe ndërsa fasadat shkëlqenin, spitalet vazhdonin të ankoheshin, shkollat boshatiseshin, fshatrat plakeshin dhe të rinjtë blinin bileta vetëm vajtjeje. Ishte si të lyeje kabinën e Titanikut ndërsa anija vazhdonte të fundosej.

But above all, Rama has become the "General of the Army of Serviles". After so many years in power, there are no people left around him who tell the truth. There are only people left who say what he wants to hear. In the court of power, the word "no" does not exist. There, every idea is genius. Every speech is historic. Every failure is a success. Every scandal is a conspiracy. Every critic is an enemy. And every defeat is a misunderstood victory. It is the perfect laboratory of political self-deception. The problem is that outside the court lives a people. A people who have been hearing the same promises for years. A people who see the same faces. A people who see the same excuses. A people who are losing faith not only in the government, but in the entire political class. Because the bitterest truth is this: many Albanians no longer believe in either Rama or the opposition. One side has consumed power. The other has consumed patience. One promises miracles that do not come. The other promises salvation that does not convince. And the ordinary citizen sits among them as a spectator of a long series that has long since lost its meaning. Therefore, anger is no longer just political. It is moral. It is aesthetic. It is psychological. People are not just dissatisfied. They are tired. Tired of propaganda. Tired of deception. Tired of arrogant people lecturing them. Tired of politicians who get rich while talking about sacrifices. Tired of promises that are recycled like plastic bottles.

And perhaps the sentence most often heard in cafes, buses and family tables is no longer: "Who will you vote for?" But: "Is there anyone left to vote for?" This is the true tragedy of the Albanian transition. Not only have politicians lost the trust of citizens. They have managed to discredit the very idea of ??trust. Therefore, Rama, leave. Not because the opposition demands it. Not because an embassy demands it. Not because political fashion demands it. But because after so many years in power you have reached the point where even those who once trusted you, today view you with indifference, fatigue or disgust. And for a politician there is no worse end than this: not when people hate you, but when they no longer believe a word you say. Because at that moment you are no longer a leader. You are just the general of an army that continues to march across the country, while the people have long since left the parade.