Ndotja e mjedisit/ Cilësia e dobët e ajrit rrezikon shëndetin publik

30 Qershor 2026, 09:29, Aktualitet CNA

Ndotja e mjedisit në Shqipëri ka kaluar përmasat e një sfide ekologjike, duke u shndërruar në një emergjencë të thellë sociale dhe shëndetësore. Cilësia e dobët e ajrit po kthehet në një vrasës të heshtur, duke goditur drejtpërdrejt standardin e jetesës dhe duke rënduar xhepat e qytetarëve. Kjo situatë po asfikson në masë të madhe qendrat e mëdha të banuara, ku përhapja e betonit, reduktimi i parqeve dhe trafiku i rënduar i automjeteve jashtë standardeve kanë bllokuar pastrimin natyral të oksigjenit.

Shifrat e institucioneve ndërkombëtare japin një pasqyrë dramatike për situatën tonë. Sipas vlerësimeve zyrtare të Agjencisë Europiane të Mjedisit, ekspozimi i vazhdueshëm ndaj ajrit të ndotur shkakton rreth 2 mijë humbje jete të parakohshme çdo vit në vendin tonë. Matjet e vazhdueshme tregojnë se niveli i grimcave më të rrezikshme për mushkëritë, të njohura si PM 2.5, në qytete si Tirana, Elbasani apo Fieri, e kalon disa herë normën kufitare të sigurisë të vendosur nga Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Ky rrezik i padukshëm në ajër përkthehet drejtpërdrejt në një dyndje të përditshme pacientësh drejt spitaleve, duke u kthyer në një dramë të vërtetë shoqërore. Bluzat e bardha raportojnë një rritje të vazhdueshme dhe shqetësuese të rasteve me patologji të rënda, ku mbizotërojnë astma bronkiale, infeksionet respiratore dhe komplikacionet kardiake. Barra më e rëndë e këtij degradimi mjedisor bie mbi grupet më të cenueshme: të vegjlit që zhvillojnë probleme me frymëmarrjen që në moshë të hershme dhe të moshuarit që përballen me përkeqësim kronik të shëndetit.

Krahas vuajtjeve fizike, kjo krizë mbart një goditje të fortë financiare që lëndon ekonominë e dobët të familjeve. Shtresat me të ardhura mesatare ose të ulëta detyrohen të harxhojnë një pjesë të madhe të buxhetit mujor për aparate oksigjeni, kura afatgjata dhe medikamente antialergjike. Sipas ekspertëve të shëndetit publik, kostoja e vërtetë e kësaj situate nuk do të llogaritet vetëm në vlerë monetare, por në dëmtimin e cilësisë së jetës së gjeneratave të ardhshme, nëse nuk merren masa urgjente për pastrimin e ajrit. /CNA