Sulmi kibernetik/ Eksperti: Mund të kemi qenë në survejim prej 6 muajsh

18 Korrik 2022, 13:02, Aktualitet CNA

Sulmi kibernetik/ Eksperti: Mund të kemi qenë në survejim prej 6

Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit ka mbyllur përkohësisht aksesin e shërbimeve online si edhe të faqeve tjera qeveritare, pasi gjendet në një sulm kriminal kibernetik të sinkronizuar dhe të sofistikuar nga jashtë Shqipërisë.

Eksperti i Teknologjisë së informacionit, Said Duleviç, i ftuar në studion e “Abc Live”, në "Abc" u shpreh se dikush duhet të ketë akses në server në mënyrë që të sigurojë të dhënat, ose sulmi mund të ndodhë edhe pas një gabimi aksidental të punonjësve.

Duleviç: Që të hyjë në server dhe të marrë informacion, dikush duhet të ketë akses në server. Por mund të jetë dhe dikush nga stafi që ka shtypur diçka gabimisht dhe hyn virusi. Ka programe të cilat kapin userin, i cili vepron në mënyrë të dyshimtë, pra “fut hundët” në dosje të ndryshme. Në momentin që zbulohet ky user këta ngrenë flamurin e kuq dhe thjesht deklarojnë se u fik.

Duleviç: Organet besoj janë duke u marrë me rikthimin e një "back up" që e kanë pasur më përpara. Nuk dihet dëmi që është shkaktuar. Problemi tani është që ata po përpiqen ta sjellin funksionale. Por nuk duhet rikthyer thjesht funksionale, duhet të rikthehet pa viruse. Risku më i madh është fakti që nuk do merret vesh agresori dhe në çfarë forme hyri. Mund të ketë dhe mungesa të vogla të dhënash, por besoj se do t’i rikthejnë.

Sulmi kibernetik/ Eksperti: Mund të kemi qenë në survejim prej 6

Eksperti i Teknologjisë së informacionit, Said Duleviç

Çfarë ndodh pas rikuperimit?

Duleviç: Mund të merret ndonjë sistem mbrojtës për t'u përballur me sisteme të tilla, por sërish do mbetet enigmë. Fakti që dolën të dhënat u bë më sensitive çështja. Hakerat ndjekin pikat e dobëta të qeverive në botë. Hakerat mbajnë shënim gjithçka. Vjen momenti që ndodhi kjo që ndodhi.

Kush mund të jetë i interesuar për të pasur akses në të dhënat tona?

Duleviç: Sulmet mund të jenë të lidhura me Rusinë, me Azinë. Hakerat i ndjekin dhe lajmet. Edhe vetë NASA është hakuar para ca kohësh, por kanë protokolle më të sigurta dhe kanë staf më të sigurt. Nuk jemi të sigurt që nuk do përsëritet më. Dihet që serverat e vendit tonë janë të brishtë, duhet një update i mirë. Duhet teknologji e fundit që t’u bësh ballë sulmeve të fundit.

Sa mund të jetë koha më e gjatë që mund të mos kemi akses në platformat online?

Duleviç: Çdo gjë është rikthyer brenda 24 orëve në shembujt e mëparshëm të shteteve të tjera. Te ne nuk dihet. 24 orë është koha që duhet të rikthesh "back up"-in që kishe. Te ne mbase janë duke identifikuar se çfarë ka humbur rrugës sepse nëse kthehet gjysma, gjysma do jetë problem. Sulmi nuk bëhet brenda natës, ka studim. Në momentin që hakerat futen në sistem duan që t’i dalë me sukses sulmi. Mund të kemi qenë në survejim prej 6 muajsh. Duhen përmirësuar komplet serverat. Me informacionet e tanishme serverat janë pak të vjetër. Duhet të merren serverat e rinj.