E fundit!

16:40 Aktualitet

Investimi në Zvërnec/ Rama: Ja njeriu që investitorët kanë kontraktuar për arkitekturën e peizazhit

Kryeministri Edi Rama ka zbuluar arkitektin me famë botëro...

A do të arrijë njerëzimi të kryejë udhëtime ndëryjore dhe të zbulojë jetën aliene?

9 Shkurt 2020, 07:23, Blog CNA

Qëkur qeniet njerëzore kanë parë yjet lart në qiell, 2 pyetje kanë nxitur imagjinatën tonë kolektive: a ka forma të tjera jete në ndonjërën prej atyre botëve të largëta, dhe a do ta realizojmë ndonjëherë ëndrrën për të udhëtuar në ndonjërën prej tyre?

Edhe pse që të dyja detyrat duket se përbëjnë një sfidë jashtëzakonisht të frikshme në nivel teknik, përparimet e kohëve të fundit në shkencë, sugjerojnë se njerëzimi jo vetëm që mund të jetë i aftë t?i kapërcejë ato, por edhe mund ta realizojë këtë gjë brenda këtij shekulli.

Ndërsa udhëtimet me shpejtësi më të madhe se ajo e dritës, apo vizitat nga jshtëtokësorët – qoftë dashamirës apo keqdashakeqë – janë elemente të tregimeve tona fantastiko-shkencore, është e besueshme që progresi shkencor në jetën reale, t?i bëjë reale ato ëndrra.

Problemi më i madh me idenë e udhëtimit ndëryjor është ai i shkallës. Distancat edhe tek yjet më të afërt maten në vite dritë. Proxima Centauri, fqinji ynë më i afërt është 4.24 vite dritë larg, ku 1 vit dritë është afërsisht 9 trilionë kilometra ose rreth 60.000 herë sa distanca Tokë-Diell.
Me shpejtësinë e sondave më të shpejta hapësinore, njerëzimi ka dërguar anijen kozmike ?Voyager 1? dhe ?Voyager 2?, në një distance prej afro 80.000 vite dritë.

Por e gjithë kjo bazohet në teknologjinë aktuale, që përdor karburant rakete me bazë kimike për shtytjen e mjetit. Dobësia më e madhe e këtij karburanti është mungesa e efikasitetit:1 kg karburant është i aftë të gjenerojë vetëm disa miligramë energji, sikurse matet me formën E=mc2 të Ajnshtajnit.
Pra duhet që ta bartësh atë karburant në bordin e anijes, dhe të synosh të përshpejtosh ngarkesën me karburantin e mbetur. Kjo është ajo që po na pengon tani për tani. Por ekzistojnë dy mundësi të pavarura, që nuk na kërkojnë të ëndërrojmë teknologji të reja.

Ne mund të ndjekim rrugën e përdorimit të një karburanti më efikas për të fuqizuar udhëtimin tonë, gjë që mund të rrisë gamën tonë dhe shpejtësinë në mënyrë të jashtëzakonshme. Ose mund të eksplorojmë teknologjitë, ku burimi i energjisë është i pavarur nga ngarkesa që do të përshpejtohet.
Për sa i përket efikasitetit, ekzistojnë tre teknologji që mund të tejkalojnë shumë karburantet e raketave me bazë kimike: fuzioni bërthamor, bashkimi bërthamor, dhe shtytje materie-antimaterie. Ndërsa karburantet me bazë kimike shndërrojnë vetëm 0.0001 për qind të masës së tyre në energji që mund të përdoret për shtytje, të tria këto ide janë shumë më efikase.

Fuzioni bërthamor konverton afërsisht 0.1 për qind të masës në energji. Pra afro 1 kg karburant i tillë jep rendiment për rreth 1 gramë energji, gjithmnjë permes formulës E=mc2 . Bashkimi bërthamor bën një punë edhe më të madhe. Për shembull, shndërrimi i hidrogjenit në helium, ka një efikasitet 0.7 për qind: 1 kg karburant do të jepte 7 gramë energji të përdorshme.

Por zgjidhja më efikase është asgjësimi i materies antimaterale. Nëse do të mund të krijonim
dhe kontrollonim 0.5 kilogramë antimaterie, ne mund ta asgjësonim atë sipas dëshirës me 0.5 kilogramë lëndë normale, duke krijuar një reagim 100 për qind që prodhon plot 1 kg energji.
Ne mund të nxirrnim në mënyrë të imagjinueshme mijëra apo edhe 1 milion herë më shumë energji nga e njëjta sasi karburanti, e cila mund të na shtynte të udhëtonim nëpër yje me shekuj apo edhe vetëm me dekada.

Nga ana tjetër,smund të punojmë për të arritur udhëtimin ndëryjor përmes një rruge krejtësisht të ndryshme: duke përdorur një burim të madh energjie të aftë për të përshpejtuar një anije kozmike në hapësirë. Përparimet e fundit në teknologjinë lazer, kanë bërë që shumë ekpertë të sugjerojnë që një grup lazerash të mëdhenj, mund të përdoret për të përshpejtuar një anije kozmike nga orbita e Tokës.

Bazuar në llogaritjet e kryera nga Fil Lubin disa vjet më parë, përmes lazerave është e mundur që anija hapësinore të udhëtojnë deri në 20 për qind të shpejtësisë së dritës. Ndërsa ne nuk kemi ende një plan për ndërtimin e anije të tillë, arritja e yllit më të afërt brenda jetës së një njeriut është brenda sferës së mundësisë./Përshtatur nga CNA.al