Fjala “turp” dhe ndikimi te fëmijët

14 Qershor 2023, 19:46, Sociale Lira Gjika

Përdorimi i fjalës “turp” nga të rriturit i tregon fëmijës se edhe të rriturit po ashtu si ai, fëmija, kur janë të zemëruar apo të inatosur nuk mendojnë apo zgjedhin fjalën dhe veprimin, por veprojnë nëpërmjet inatit.

Fjala “turp”, ashtu si fjala “pusho” duhet të hiqet nga përdorimi i të rriturve për t’ju drejtuar të parriturve. Prindërit, edukatorët, mësuesesit dhe të rriturit në përgjithësi, i drejtohen një fëmije kur bën një veprim që atyre nuk u pëlqen:- “s’ke turp” “të të vijë turp” apo “turp të kesh”.

Këto shprehje nuk janë të menduara, por reaksione emotive, si padurimi, bezdia, inati dhe pafuqia. Kur fëmija nuk bindet apo ka bërë diçka që e vë të rriturin në siklet, i rrituri që kërkon bindjen pa kushte të fëmijës, pra nënshtrim, humbet kontrollin dhe harron që është prind apo profesionist dhe aq më keq harron që është i rritur; kujtoni shprehjen : “u bë ky të mos më bindet”.

Kjo mënyrë edukimi është vërtetuar tashmë që është e dëmshme, sepse vepron nëpërmjet frikës dhe jo nëpërmjet përgjegjësisë dhe respektit.

Në fakt, fjala “Turp” duhet të jetë një konkluzion i vetë fëmijës, që realizohet nëpërmjet edukimit dhe jo t’i thuhet fëmijës drejtpërdrejt nga i rrituri, si etiketim. Përdorimi i kësaj fjale dhe shprehjeve me të, tregojnë që i rrituri nuk përpiqet të edukojë fëmijën nëpërmjet përgjegjsisë, por nëpërmjet frikës dhe nënshtrimit. Po t’i mësohet respekti duke ja demostruar i rrituri, fëmija e arrin vetë konkluzionin.

I rrituri duke mos reaguar me “nerva” dhe duke folur për veten, i tregon të parriturit që ai nuk e bën “X” veprim apo nuk e përdor “X” fjalë, sepse e ka të çmuar veten dhe nuk mund të sillet shëmtuar. Të rritur, turpi nuk është thjeshtë një fjalë është, por një emocin shumë i fuqishëm që nuk duhet keqpërdorur, që kërkon shumë kujdes sepse ndikon direkt në personalitetin e njeriut.

Menaxhimi i drejtë i ndjenjës së turpit kultivon vetvlerësimni dhe respekti për veten dhe natyrisht edhe për tjetrin. Respekti dhe vetvlerësimi nuk mësohet duke i thënë fëmijës “turp të kesh” pra të turpërohet nga vetja por me durim duke zgjedhur fjalët dhe veprimet, pra duke e respektuar konsideruar fëmijën një njeri edhe pse është i parritur.