Miliarda në rrezik/ Kancelari Merz mbështet patriotizmin europian për çelikun

7 Nëntor 2025, 08:32, Kosova & Bota CNA

Miliarda në rrezik/ Kancelari Merz mbështet patriotizmin europian

Nëse prodhimi gjerman i çelikut zhvendoset jashtë vendit, studiuesit paralajmërojnë se kjo mund të rezultojë në një humbje deri në 50 miliardë euro në vit në vlerë të shtuar.

“Industria e çelikut në Gjermani po përballet me një krizë ekzistenciale”, paralajmëroi kancelari Friedrich Merz, ndërsa sinjalizoi një ndryshim drejt një vetëbesimi më të madh ekonomik në Europë. Ai foli së bashku me Ministrin e Financave Lars Klingbeil pas një samiti në Kancelari të enjten, i mbledhur për të gjetur mënyra për të siguruar të ardhmen e sektorit.

Z. Klingbeil tha se nëse Gjermania do të bëjë investime të konsiderueshme në industrinë e saj të mbrojtjes, ajo duhet të jetë gjithashtu në gjendje t'u japë përparësi furnizuesve europianë dhe vendas.

“Pak më shumë ‘bli produkte europiane’, pak më shumë patriotizëm europian — mendoj se kjo do të ndihmonte”, u tha ai gazetarëve.

Kancelari Merz tha se do të mbështeste një plan të BE-së që synon mbrojtjen e industrisë së çelikut të bllokut, duke shtuar se një iniciativë e përbashkët franko-gjermane mund të jetë në proces e sipër.

Më shumë se gjysmë milioni njerëz në Gjermani janë të punësuar në role të lidhura me prodhimin e çelikut, nga furnizuesit te klientët. Kostot në rritje të energjisë dhe importet me çmime të ulëta e kanë lënë industrinë duke luftuar për të mbetur konkurruese.

50 miliardë euro në rrezik

Prodhimi i çelikut në Gjermani varet shumë nga temperaturat e larta, duke e bërë atë veçanërisht të ndjeshme ndaj çmimeve në rritje të energjisë. Si rezultat, çeliku gjerman është bërë gjithnjë e më pak konkurrues krahasuar me importet.

Në skenarin më të keq, vendi mund të humbasë statusin e tij si një fuqi industriale, me kompanitë që do ta zhvendosin prodhimin jashtë vendit. Një studim i Universitetit të Mannheimit, i porositur nga Fondacioni Hans Böckler, paralajmëroi se një ndryshim i tillë mund t’i kushtojë ekonomisë gjermane deri në 50 miliardë euro në vit në vlerë të shtuar të humbur.

Studiuesit vlerësuan se të paktën 30,000 vende pune mund të humbasin nëse prodhimi vendas do të shembet. Ata thanë se sektorë kyç si prodhimi i metaleve, inxhinieria mekanike dhe elektrike, si dhe industria e automobilave do të përballeshin me kosto shumë më të larta nëse detyrohen të mbështeten në çelikun e importuar.

Për të mbrojtur kapacitetin industrial, studimi rekomandon ruajtjen e prodhimit vjetor të çelikut prej rreth 40 milionë tonësh në Gjermani për të siguruar që kërkesa të mund të përmbushet me besueshmëri në planin afatgjatë.

Tarifat amerikane dhe subvencionet kineze

Ndërsa ekonomia e Gjermanisë vazhdon të ngecë, Kina ka derdhur nivele rekord subvencionesh në industrinë e saj të çelikut. Rezultati është një zgjerim masiv i kapacitetit të prodhimit, duke u lejuar firmave kineze të shesin çelik me çmime shumë konkurruese në tregun global.

Shtetet e Bashkuara janë përgjigjur me tarifa të larta importi. Që kur politikat tregtare të Presidentit Donald Trump hynë në fuqi, importet e çelikut janë përballur me tarifa shtesë, duke përfshirë një tarifë prej 50% mbi çelikun evropian, duke krijuar sfida të mëdha për eksportuesit gjermanë.

Edhe pse Bashkimi Europian është prodhuesi i dytë më i madh i çelikut në botë, ai përbën vetëm rreth 14% të prodhimit global, sipas shifrave nga organi i industrisë Eurofer. Azia dominon sektorin, duke prodhuar rreth tre të katërtat e çelikut të papërpunuar në botë, me Gjermaninë që mbetet prodhuesi kryesor i BE-së.

Megjithatë, prodhimi i çelikut në Europë ka qenë në rënie të vazhdueshme. Të dhënat e Eurofer tregojnë se prodhimi i çelikut të papërpunuar në BE ra në 130 milionë ton në vitin 2024, nga rreth 170 milionë ton në vitin 2010. Gjermania gjithashtu regjistroi një vit të dobët për prodhimin e çelikut dhe në fund të vitit 2024, prodhuesi i saj më i madh Thyssenkrupp njoftoi plane për të shkurtuar 11,000 vende pune.

BE kërkon masa më të ashpra tregtare

Kërkesa për çelik në të gjithë Europën ka rënë vitet e fundit për shkak të rritjes së ngadaltë ekonomike.

Megjithatë, analistët e industrisë paralajmërojnë se eksportet kineze në BE mund të rriten më tej, ndërsa Pekini ridrejton çelikun e destinuar fillimisht për në SHBA, ku tani zbatohen tarifa më të larta.

Hetimet e Komisionit të BE-së kanë zbuluar se disa produkte çeliku kineze — siç janë varietetet e veshura me kallaj dhe ato me veshje organike — janë shitur në Europë nën koston e tyre të prodhimit, duke nxitur vendosjen e tarifave antidumping. Brukseli e ka përshkruar situatën si konkurrencë të padrejtë.

Në fillim të tetorit, Komisioni Europian propozoi zgjatjen dhe shtrëngimin e tarifave për çelikun. Sipas planit, kuota për importet pa taksa doganore do të përgjysmohej, ndërsa tarifat për importet e tepërta mund të rriteshin në 50%. Propozimi ende kërkon miratimin si nga Parlamenti Europian ashtu edhe nga shtetet anëtare të BE-së.

Opsionet e Gjermanisë, kostot e energjisë nën shqyrtim

Gjermania ka ndikim të kufizuar mbi dinamikën e tregtisë globale, por mund të kërkojë lehtësim përmes politikës së brendshme të energjisë. Një propozim është futja e një çmimi industrial të energjisë elektrike që synon uljen e kostove për sektorët që kërkojnë shumë energji, siç është çeliku.

Sindikatat dhe udhëheqësit e industrisë i kanë bërë thirrje qeverisë të veprojë shpejt. Sindikata e fuqishme IG Metall po kërkon futjen e një tarife industriale të energjisë elektrike prej pesë centësh për kilovat orë nga 1 janari 2026, siç përcaktohet në marrëveshjen e koalicionit.

Ministrja e Ekonomisë Katherina Reiche (CDU) konfirmoi këtë javë se një çmim më i ulët i energjisë elektrike industriale do të hyjë në fuqi në vitin 2026, megjithëse detajet e kostos dhe zbatimit ende nuk janë njoftuar./ CNA