Gjykata belge dërgon në gjyq ish-diplomatin 93-vjeçar/ I akuzuar për vrasjen e udhëheqësit të Kongos

17 Mars 2026, 16:25, Kosova & Bota CNA

Gjykata belge dërgon në gjyq ish-diplomatin 93-vjeçar/ I

Një ish-diplomat belg, 93 vjeç, duhet të dalë në gjyq për bashkëpunim të dyshuar në vrasjen e Patrice Lumumba në vitin 1961, kryeministrit të parë të asaj që atëherë ishte shteti i ri i pavarur kongolez, vendosi një gjykatë në Bruksel.

Étienne Davignon akuzohet për pjesëmarrje në krime lufte në lidhje me vrasjen e kryeministrit të atëhershëm të kongos, Patrice Lumumba. Davignon, i vetmi person ende gjallë midis 10 belgëve që familja Lumumba akuzon për përfshirje në vrasje, akuzohet për pjesëmarrje në krime lufte. Vendimi, i cili vjen pas një referimi surprizë nga prokurori i Brukselit qershorin e kaluar , mund të apelohet. Davignon, një ish-nënkryetar i Komisionit Evropian, i ka mohuar akuzat.

Nipi i Lumumbas, Mehdi Lumumba, i tha të martën Agjencisë France-Presse se u ndje i lehtësuar kur dëgjoi për vendimin e gjykatës. “Belgjika më në fund po përballet me historinë e saj”, tha ai. Lumumba u torturua dhe u vra nga një skuadër pushkatimi në janar të vitit 1961, së bashku me bashkëpunëtorët e tij Joseph Okito dhe Maurice Mpolo. Vrasjet u kryen nga separatistët në rajonin e Katanga me mbështetjen e mercenarëve belgë.

Davignon kishte mbërritur në atë që atëherë ishte Kongo Belge si një praktikant diplomatik 28-vjeçar në prag të pavarësisë në vitin 1960. Akuzat që prokurori përshkroi lidhen me rolin e tij të dyshuar në "ndalimin dhe transferimin e paligjshëm" të Lumumba-s dhe mohimin e një gjykimi të drejtë, si dhe "trajtimin poshtërues dhe degradues". Një akuzë për qëllim vrasjeje u rrëzua. Davignon, i cili më pas mbajti role të shumta të larta politike dhe biznesi, nuk ishte i pranishëm në seancën dëgjimore në Pallatin e Drejtësisë në Bruksel dhe avokatët e tij nuk bënë asnjë koment ndërsa po largoheshin.

Avokati i tij hodhi poshtë pretendimet për krime lufte në një seancë dëgjimore me dyer të mbyllura në janar dhe argumentoi se koha e arsyeshme për të gjykuar çështjen kishte kaluar, sipas burimeve të cituara në median belge.

Një hetim parlamentar i vitit 2001 arriti në përfundimin se ministrat belgë mbanin përgjegjësi morale për ngjarjet që çuan në vdekjen e tmerrshme të udhëheqësit kongolez. Belgjika i ktheu familjes Lumumba një dhëmb me tapë ari në vitin 2022, të cilin një nga belgët e përfshirë në vrasje e kishte mbajtur si një suvenir makabër.

Kryeministri i atëhershëm i Belgjikës, Alexander De Croo, përsëriti “përgjegjësinë morale” të vendit të tij për vrasjen e Lumumbas në një ceremoni për të shënuar kthimin e dhëmbit./CNA, përkthyer nga The Guardian