E fundit!

11:44 Aktualitet

Prej 5 orësh pa drita/ Disa zona në Tiranë mbeten pa energji në mes të temperaturave ekstreme

Një defekt i rëndë në rrjetin elektrik ka shkaktuar ndërpr...

Bashkëzbuluesi i ADN-së, James Watson, ndahet nga jeta në moshën 97-vjeçare

7 Nëntor 2025, 22:34, Kosova & Bota CNA

Bashkëzbuluesi i ADN-së, James Watson, ndahet nga jeta në

Shkencëtari amerikan, fitues i Çmimit Nobel, James Watson, një nga bashkëzbuluesit e strukturës së ADN-së, është ndarë nga jeta në moshën 97 vjeç. Në një nga përparimet më të mëdha të shekullit të 20-të, ai identifikoi strukturën me spirale të dyfishtë të ADN-së në vitin 1953 së bashku me shkencëtarin britanik, Francis Crick, duke përgatitur terrenin për përparime të shpejta në biologjinë molekulare.

Vdekja e Watson u konfirmua nga Laboratori Cold Spring Harbor, ku ai punoi dhe bëri kërkime për dekada të tëra. Watson ndau Çmimin Nobel në vitin 1962 me Maurice Wilkins dhe Crick për zbulimin e strukturës së spirales së dyfishtë të ADN-së. ADN-ja u zbulua në vitin 1869, por studiuesit ende nuk e kishin zbuluar strukturën e saj dhe u desh deri në vitin 1943 para se shkencëtarët të kuptonin se ADN-ja përbënte materialin gjenetik në qeliza.

Watson shiti medaljen e tij të artë të Nobelit në ankand për 4.8 milionë dollarë (3.6 milionë paund) në vitin 2014, duke thënë se po hiqte dorë nga medalja sepse ndihej i përjashtuar nga komuniteti shkencor pas vërejtjeve të tij mbi racën. Një miliarder rus e bleu atë për 4.8 milionë dollarë dhe menjëherë ia ktheu atij.

Watson lindi në Çikago në prill të vitit 1928 nga Jean dhe James, pasardhës të kolonëve anglezë, skocezë dhe irlandezë. Ai fitoi një bursë për të studiuar në Universitetin e Çikagos në moshën 15 vjeç. Atje, ai u interesua për teknikën e re të difraksionit, në të cilën rrezet X reflektoheshin nga atomet për të zbuluar strukturat e tyre të brendshme.

Për të ndjekur kërkimin e tij mbi strukturat e ADN-së, ai shkoi në Kembrixh, ku takoi Crick-un, me të cilin filloi të ndërtonte modele në shkallë të gjerë të strukturave të mundshme për ADN-në. Më vonë, pas zbulimit të tij shkencor, Watson dhe gruaja e tij, Elizabeth, u zhvendosën në Harvard, ku ai u bë profesor i biologjisë. Çifti pati dy djem - njëri prej të cilëve vuante nga skizofrenia. Në vitin 1968, ai mori përsipër Laboratorin Cold Spring Harbor në shtetin e Nju Jorkut - një institucion i vjetër të cilit i atribuohet shndërrimi në një nga institutet më të shquara të kërkimit shkencor në botë. /CNA