Why do people make war?

2022-12-26 10:22:00, Sociale CNA

In order to survive, many species are forced to kill. Animals that eat other animals make up about 2/3 of all animal species. But for a species to survive, it wouldn't make sense to kill off its own kind, as that would eventually lead to extinction.

And yet, for humans, killing each other in large numbers is almost a hallmark of our species. No other species engages in deadly warfare on such a large scale as we do. But why do we kill our own kind so often and how does our species manage to survive?

Violence versus murder

Tek njerëzit nuk është e jashtëzakonshme kryerja e akteve të dhunshme ndaj pjesëtarëve të species tonë. Sulmet ndaj llojit të dikujt janë të zakonshme në botën e kafshëve, jo më pak tek të afërmit tanë më të ngushtë, shimpanzetë. Ata do të mbrojnë me dëshirë territorin e tyre, dhe individët brenda një tufe luftojnë ashpër në mbrojtje të pjesëtarëve të grupit të tyre.

Por edhe pse dhuna mes shimpanzeve mund të shkaktojë humbjen e një veshi ose gishti, ajo përfundon rrallëherë me vdekje. Vrasja ndodh vetëm në raste të rralla, si për shembull kur një grup i madh shimpanzesh meshkujsh veçanërisht të irrituar sulet mbi një viktimë të vetme në një kufi territorial. Ndërkohë, njerëzit e çojnë dhunën brenda specieve në një nivel krejtësisht të ri vrasës përmes luftës së vazhdueshme, në të cilën vrasja vazhdon për ditë, muaj dhe vite.

Vrasja brenda llojit është e pazakontë

Mund të duket e habitshme që ne vrasim me kaq shumë gatishmëri ata që i përkasin species tonë, pasi na mungojnë kthetrat e mprehta, brirët e mëdhenj, dhëmbët e gjatë ose shpejtësia e madhe. Por gjasat për të vrarë të ngjashmin, nuk lidhen fare me atë se sa e frikshme duket një specie apo çfarë ha ajo.

Rendi i kafshëve në të cilin meshkujt kanë më shumë gjasa të vrasin meshkujt e specieve të tyre, është familja e drerëve që hanë kryesisht bimë, dhe këtu përfshihen devetë, dhitë, delet etj. Megjithatë, të afërmit e këtij grupi, balenat, të cilat ushqehen vetëm specie shtazore, nuk i vrasin kurrë pjesëtarët e specieve të tyre.

Në përgjithësi, një studim zbuloi se rreth 1/4 e specieve të gjitarëve treguan prova të kafshëve të rritura që vrisnin të rriturit e tjerë. Nga një këndvështrim evolucionar, ka raste kur vrasja e atyre që i përkasin species tënde është e dobishme. Shumë lloje gjitarësh, përfshirë njerëzit, dihet se praktikojnë vrasjen e foshnjave, ose vrasjen e qëllimshme të të vegjëlve.

Vrasja e tyre mund të përmirësojë shanset e mbijetesës për pasardhësit, të cilët vazhdojnë të lënë pas pasardhës të tjerë. Duke lënë mënjanë moralin, vrasja e të vegjëlve mund të rrisë shanset e mbijetesës së popullsisë, veçanërisht kur ndodh një katastrofë e madhe. Por ajo që mbetet ende e çuditshme, është fakti se njerëzit e rritur vrasin të rritur të tjerë në një numër të madh, dhe mund ta bëjnë këtë edhe në kohëra e bollëkut material.

Si do të mbijetojmë (ose ndoshta jo)

Unë mendoj se ekzistojnë 2 shpjegime përse ne mund të shpëtojmë edhe duke vrarë pjesëtarët e species tonë në një mënyrë kaq të pangopur. Njëra është që ne e lidhim zakonin tonë për të vrarë njëri-tjetrin me zakonet e bashkëpunimit ekstrem.

Siç e thekson primatologia Sara Hardi, sistemet shoqërore njerëzore përmbajnë një përzierje kurioze të karakteristikave që gjenden edhe tek specie të tjera. Nga njëra anë, agresiviteti

ynë dhe mosbesimi ndaj të huajve janë shumë tipik tek “kushërinjtë” tanë shimpanzetë.

Nga ana tjetër, bashkëpunimi dhe ndarja jonë janë tipike për speciet më të afërta të majmunëve, siç janë marmosetët (të cilët, duhet theksuar se praktikojnë edhe vrasjen rutinë

të të vegjëlve të tyre). Ndërsa ushtrojmë dhunë ndaj llojit tonë, ne gjithashtu birësojmë rregullisht fëmijë nga kontinente të tjera dhe ndërtojmë familje të gjera me diversitet të pafund në moshë, gjini, dhe lidhjet biologjike.

Kësisoj një pjesë e arsyes se përse mbijetojmë, është se ne i kompensojmë mënyrat tona vrastare duke ndihmuar njëri-tjetrin për të zbutur dhunën. Por një mënyrë tjetër për të parë këtë kombinim të dhunës dhe kujdesit, është se kapaciteti ynë për bashkëpunim intensiv mund të na inkurajojë të jemi shumë të mirë në luftën kundër vetes.

Siç e ka nënvizuar historiani Uilliam H.Mekneil “socialiteti e arrin shprehjen e tij më të lartë në akte heroizmi, vetëflijimi dhe zotësie, dhe lidhjet e solidaritetit mes luftëtarëve janë të ashpra dhe të forta”.

It may still be too early to tell if we can continue to be so effective at killing each other and still survive as a species. Modern humans have only existed for less than 200,000 years, and there isn't much physical evidence that humans killed humans before about 15,000 years ago.

Perhaps there is a reason why other species do not seem to show our combination of cooperative and violent social behaviors. Let us hope that this does not determine the annihilation of our being.

Note: Daniel Graham, Associate Professor of Psychological Sciences at Hobart & William Smith College, USA.

Translated by CNA.al