Stalking, a disturbing phenomenon on the rise/ Over 200 reported cases in 2024

2025-01-01 11:00:00, Denoncim CNA

Stalking is a growing phenomenon that CNA has taken seriously in 2024.

CNA has raised concerns about the increase in cases and the lack of measures taken by the institutions.

Regarding cases of harassment, CNA has addressed a letter to the State Police, which has confirmed that hundreds of cases have been recorded.

The State Police told CNA that during 2024, 213 cases of the criminal offense "Stalking" were identified, with 202 perpetrators identified.

Of them, 85 citizens were put in handcuffs.

Stalking, a disturbing phenomenon on the rise/ Over 200 reported cases in 2024

General Directorate of the State Police. Image taken from Google

Meanwhile, some of the perpetrators have repeated cases of persecution.

Punishment for the criminal offense

The Penal Code provides a strong punishment for this serious crime.

In the Code of Criminal Procedure, threatening or harassing a person by means of repeated actions, with the intention of causing a constant and severe state of anxiety or fear for the safety of oneself, a relative or a person, with with whom he has a spiritual connection, or to force him to change his way of life, is punished with imprisonment from six months to four years.

When this offense is committed by the ex-husband, ex-cohabitant or person who had a spiritual relationship with the injured party, the penalty is increased by one third of the given penalty. When this offense is committed against a minor, a pregnant woman or a person powerless to defend themselves, as well as when it is committed by a masked person or is accompanied by the possession or use of weapons, the penalty is increased to one second of the penalty of given.

The criminal offense of stalking in the Criminal Code

But after serving the sentence, always in cases where a judge has deemed isolation from society necessary, stalkers return to criminal life with the same zeal, without mentioning here the cases where the stalkers are released by the authorities. And the types of persecution are different.

Types of persecution

- Political persecution: This occurs when individuals or groups are punished for their political views or for engaging in opposition activities.

- Ethnic and racial persecution: This occurs when individuals or groups experience discrimination because of race, ethnicity, or nationality.

- Religious persecution: Discrimination against individuals because of their religious beliefs.

Stalking, a disturbing problem in modern society / Types
August 29, 13:19
Persecution, a scourge of society/ Experts demand toughening of the law
July 20, 15:34

- Persecution for sexual orientation: Individuals or groups who experience discrimination because of their sexual orientation.

Forms of persecution

The need for a national registry

Sociologët kanë kërkuar në intervistat për CNA-në një regjistër kombëtar për këta persona.

Sociologu Gëzim Tushi, në një intervistë për CNA TV, e cilësoi përndjekjen si një veprim antiqytetar dhe sjellje të neveritshme, ndërsa theksoi se duhet një regjistër për të parandaluar këto sjellje kriminale. (Lexo këtu)

Sociologu Gëzim Tushi

“Kjo sjellja maniake e përndjekjes, tendenca për ndërhyrjen në punët e brendshme të njëri-tjetrit, ideja për të kontrolluar dhe vëzhguar jetën private, pa diskutim përveçse është një patologji individuale, përbën edhe një rrezikshmëri shoqërore. Elementë të tillë janë toksikë jo vetëm në marrëdhëniet personale, familjare, por edhe në marrëdhëniet sociale dhe të punës. Elementë të tillë janë destruktivë, prishin raportin e marrëdhënieve të caktuara, krijojnë anomali dhe probleme të mëdha, qoftë në punë, qoftë në jetën sociale.

Meritojnë jo vetëm të ndëshkohen nga pikëpamja ligjore, por duhen demaskuar edhe moralisht. Shoqëria shqiptare ka nevojë për një libër të turpit ku duhet të evidentohen. Publikimi i njerëzve të cilët shfaqin vese të tilla, duhet bërë në mënyrë që të demaskohen. Kjo do të sjellë ulje të kësaj virulence. Do të sjellë një lloj frenimi dhe ndëshkimi. Njerëzit me prirje kriminale, nëse janë të zhbalancuar nga pikëpamja mendore, pasi një pjesë e tyre nuk janë mendërisht në rregull, duhen çuar në spitale psikiatrike dhe të kurohen për sëmundjet e tyre", tha ai.

Nevojën emergjente për të krijuar një regjistër kombëtar e theksoi edhe gazetari dhe publicisti, Ben Andoni, gjatë një prononcimi për CNA. (Lexo këtu)

Gazetari dhe publicisti, Ben Andoni

Sipas Andonit, përndjekësit veprojnë ndaj kategorive të pambrojtura, ndërsa nënvizon se ligji duhet të jetë më i ashpër.

“Për personat përndjekës ligji duhet të jetë shumë mirë i përcaktuar dhe shumë më i ashpër. Përndjekja nuk është vetëm që i heq apo i pengon të drejtat dikujt, por është pak edhe një aspekt që ndikon shumë në botëkuptimin social të dikujt.

Përndjekësit duhet që të identifikohen, ndërsa ata të cilët e kryejnë përndjekjen në mënyrë sistematike, duhet të jenë pjesë e një regjistri kombëtar, sepse mund të shkaktojnë trauma shumë të mëdha sociale në shoqëri që përcillen më pas me pasoja të jashtëzakonshme. Duhen identifikuar këta njerëz dhe të jenë të privuar nga shoqëria. Ka ardhur koha që duhet të ketë ndëshkime që këta njerëz të mos provojnë më për t’i bërë shoqërisë dëm”, deklaroi publicisti.

Shkaqet dhe pasojat

Përndjekja shkakton shkaqe dhe pasoja të rënda. Avokati Esmerald Xhafa deklaroi se shqetësues është edhe fakti se përndjekja si vepër penale nuk kryhet vetëm nga persona të paarsimuar, por edhe nga ata që kanë një nivel të lartë të shkollimit. (Lexo këtu)

Avokati Esmerald Xhafa

"Vepra penale e përndjekjes, e cila në kohët e fundit ka ardhur në rritje, ndoshta ndikon edhe ndërgjegjësimi i njerëzve që janë viktima apo të dëmtuar, duhet të kuptojnë një gjë, që kjo vepër penale nuk kryhet vetëm nga persona, të cilët janë të paarsimuar, pasi referuar rasteve konkrete rezulton që për përndjekje kanë qenë autorë persona që kanë një nivel arsimor të lartë, të kenë qenë edhe në punë shteti dhe në institucione të rëndësishme, që janë akuzuar e më pas dënuar nga gjykata për kryerjen e kësaj vepre penale."

Avokati Ledjan Spaho tregon se në Shqipëri kjo vepër penale është bërë problematike pasi vite më parë kanë qenë raste të izoluara edhe për shkak se marrëdhëniet në familje kanë qenë më të mira.

Avokati Ledjan Spaho

"Lidhur me veprën penale të përndjekjes, e cila në rrethin shoqëror, në Shqipëri, është bërë problematike, rastet janë në shtim sepse vite më parë kanë qenë të izoluara dhe tek-tuk procedoheshin persona për shkak se marrëdhëniet në familje kanë qenë më të mira. Ndërsa tani, për shkak të faktorëve të jashtëm që ndikojnë në marrëdhëniet familjare, ka ndikuar edhe në kryerjen e veprimeve. ‘Përndjekja’ është vepër penale që kryhet nëpërmjet një ngacmimi apo përndjekjeje që mund t’i shkaktohet një personi të caktuar duke e detyruar këtë person që të ndryshojë mënyrën e jetesës së tij duke i cenuar stilin e jetesës e duke i krijuar ndjenjë ankthi e frike."

Fakti i rritjes së rasteve të përndjekjes është pohuar edhe nga avokati Endri Çela, i cili sjell në vëmendje edhe ligjin që shton në raste specifike 1/3 apo 1/2 e dënimit, për të mbrojtur sa më shumë të dëmtuarin nga kjo vepër penale.

Avokati Endri Çela

"Vepra penale e përndjekjes është një vepër penale, e cila është vënë re me një shtim së fundmi. Kjo vepër penale kryhet nëpërmjet ngacmimit, kërcënimit apo veprimeve të tjera të përsëritura, me qëllim për t’i shkaktuar një ndjenjë ankthi e frike personit vetë apo edhe një familjari tjetër të këtij personi. Ligji parashikon që nëse kjo vepër penale kryhet ndaj një personi dhe në shumicën e rasteve kështu ndodh, duke pasur lidhje familjare, intime, shpirtërore, shtohet 1/3 e dënimit. Ndërsa, nëse kryhet ndaj një personi që është i mitur, një gruaje shtatzënë apo një personi të pazotë për t’u mbrojtur, nëse ka dhe përdorim të maskës, armëve të ftohta apo të zjarrit, shtohet me 1/2 e dënimit. Këto janë marrë parasysh nga ligji për të mbrojtur sa më shumë jetën, shëndetin, qoftë atë fizik dhe mendor të personave."

Vepra penale e përndjekjes ka një sërë pasojash për personat e dëmtuar, duke filluar nga ndjenja e frikës dhe ankthit, duke vazhduar me vështirësitë për të bërë një jetë të lirë, e në raste ekstreme mund të rezultojë dhe në humbje jete për shkak se viktima e përndjekjes zgjedh t’i japë fund jetës. Ndër të tjera, ka edhe raste kur vetë përndjekësi nuk e pranon faktin e ndërprerjes së një marrëdhënieje bashkëshortore ose intime, dhe krahas kërcënimeve e presioneve ndaj ish-bashkëshortes apo ish-bashkëjetueses, mund ta plagosë me armë të ftohta ose armë zjarri, madje edhe t’i marrë jetën.

Stalking, a disturbing phenomenon on the rise/ Over 200 reported cases in 2024

"Praktikisht pasoja që lidhet me këtë vepër penale nis në fillim me frikën dhe me vështirësitë për të bërë një jetë të lirë dhe nëse nuk merren masat përkatëse mund të shkojnë deri në raste ekstreme të humbjes së jetës nga personat e dëmtuar nga kjo vepër penale pasi situatat agravojnë. Kryesisht në këtë vepër penale, autorë apo viktima janë ata që kanë qenë në një lidhje intime apo edhe martesore dhe nuk e pranojnë faktin e ndarjes. Një rast tjetër mund të jetë kur bashkëshortja hyn në pjesën e të dashurës së bashkëshortit apo dhe anasjelltas, dhe të përndiqet personi tjetër. Pra, kryesisht janë vepra të cilat kanë të bëjnë me lidhjet shpirtërore duke mos pranuar faktin e shkëputjes së marrëdhënies ndërmjet dy personave", tha Esmerald Xhafa.

"Së pari, sjell një ngarkesë shumë të madhe emocionale, frikë, ankth për personin, i cili është viktimë/i dëmtuar nga kjo vepër penale. Ka rrezik që në raste të rralla të shkojë deri në vetëvrasje të personit për shkak se nuk e përballon dot frikën apo t’i cenohet dhe shëndeti fizik pasi përndjekësi mund ta dhunojë, ta plagosë apo në raste më të rënda ta vrasë. Këto janë vepra të tjera penale që i shtohen ‘përndjekjes’ dhe duhen dënuar më vete", u shpreh Endri Çela.

Stalking, a disturbing phenomenon on the rise/ Over 200 reported cases in 2024

Sa i përket ligjit që dënon veprën penale të përndjekjes, sipas avokatit Ledjan Spaho, është bërë më i ashpër me qëllim reduktimin e konsumimit të kësaj vepre.

"Politikat penale lidhur me veprën penale të përndjekjes, në vlerësimin tim janë ashpërsuar. A është e domosdoshme apo jo? Kjo është për t’u studiuar nga një grup interesi si rast, por në mendimin tim duhet të jenë të ashpërsuara politikat penale në mënyrë që të reduktohet sa më shumë konsumimi i kësaj vepre penale. Autorët janë personat bashkëjetues, ish-bashkëjetues, bashkëshort dhe ish-bashkëshort. Personat të cilët kanë një njohje me një person tjetër që zakonisht janë vajzat viktimë e kësaj vepre penale, që kanë njohje në ambiente të jashtme, në rrugë apo në lagje, janë më të pakta si raste përndjekje, pasi kemi më tepër raste me ish-bashkëshort dhe ish-bashkëjetues."

Nga ana tjetër, sociologia Maria Dojçe ngre shqetësimin e kësaj vepre penale, duke thënë se nuk duhet të ekzistojë si fenomen.

Sociologia Maria Dojçe

"Normally, the term 'persecution' is stereotyped, negative, creates frustration, anxiety and insecurity in individuals who experience this situation. It should not happen because today we live in a free world where the individual has the right to choose and make decisions. we must move on to such selfish ideas that you must achieve something regardless of the other party's desire. Persecution as a phenomenon should not exist because today we have dialogue, understanding, respect for the other and the obligation to respect human rights. In this context, we must refer to a harmonization of relations where both parties must agree on common interests, otherwise these relations break down."

In addition to the persecution of ex-wives or ex-partners, teenagers also fall victim to this crime. Although the law is well organized, according to the sociologist, social networks that create situations with many blackmails should be prevented.

Stalking, a disturbing phenomenon on the rise/ Over 200 reported cases in 2024

"In my point of view, from what I have observed from the media and portals, I say that teenagers are the biggest victim because it is also an age when limits are easily exceeded, an age that does not think long about the consequences, does not delve too deeply into the damage it causes to others. Adolescents are the majority who practice it, but also fall victim to persecution."

"In fact, the law is well organized, in full operation, the part that I would emphasize to prevent is social networks. A lot of blackmail and harassment today takes place through social networks, which unfortunately have been massively embraced by young people. I see urgent that parents should stay much closer to their children, especially girls, give them the freedom to open conversations about intimate matters, about feelings and first sympathies.

Stalking, a disturbing phenomenon on the rise/ Over 200 reported cases in 2024

The second part is education and awareness in social networks, where psychologists, social workers, sociologists make more calls about the consequences of stalking. Even in schools, intensive work must be done to make these young people aware that the solution is not persecution, but finding a common point and managing feelings and emotions for emotional and mental health."

Stalking is one of the most serious criminal offenses in terms of the problems it presents, since in many cases, it can escalate to other criminal offenses such as "injury" or "murder".

Women and girls, who are the most affected victims of stalking according to official statistics, should be aware and immediately report to the police in case of encountering a perpetrator such as stalkers./ CNA