E fundit!

11:47 Aktualitet

Video/ Bllokohet lëvizja në sheshin "Skënderbej", qytetarët të revoltuar, debatojnë me efektivët

Ditën e sotme në sheshin “Skënderbej” është zhvilluar fest...

Pyetja që na mundon të gjithëve/ Studimi i ri shpjegon “Efektin e çudtshëm të derës”

14 Mars 2021, 15:11, Kuriozitete CNA

Nëse keni hyrë ndonjëherë në një dhomë dhe keni harruar plotësisht arsyen për të cilën keni hyrë atje, keni përjetuar atë që njihet si ?efekti i derës?: është pothuajse sikur gjithçka zbehet kur ndryshoni vendndodhjen, gati për ndonjë përvojë të freskët ose të dhëna.

Në një studim të ri, shkencëtarët thonë se ?efekti i derës? (i njohur gjithashtu si efekti i azhurnimit të vendndodhjes) duket se është i vërtetë, por vetëm kur truri ynë është i zënë. Për më tepër, mund të mos jetë aq e theksuar apo e drejtpërdrejtë sa mund të sugjerojnë studimet e mëparshme .

Përmes një serie eksperimentesh në realitetin virtual, një total prej 74 vullnetarësh u kërkua të lëviznin nëpër dhoma 3D të krijuara nga kompjuteri, duke u përpjekur të mbanin mend disa objekte nga dhomat e mëparshme , të tilla si një kon blu ose një kryq të verdhë ndërsa shkonin.

“Në fillim nuk mund ta gjenim fare ?efektin e derës?, kështu që menduam se ndoshta njerëzit ishin shumë të mirë ata po kujtonin gjithçka”, thotë psikologu Oliver Baumann , nga Universiteti Bond në Australi.

“Kështu që atëherë ne e bëmë më të vështirë dhe i bëmë ata të bënin detyra të numërimit prapa ndërsa lëviznin për të ngarkuar kujtesën e tyre të punës. Harresa ndodhi, duke na thënë se mbingarkesa e kujtesës së pjesëmarrësve i bëri ata më të ndjeshëm ndaj efektit të pragut të derës. Me fjalë të tjera, ?efekti i derës? ndodh vetëm nëse jemi kognitivisht në një gjendje të prekshme” janë shprehur studiuesit.

Eksperimentet vijuese ku vullnetarëve u kërkohej të ecnin nëpër korridore të ndara, ose të shikonin njerëz të tjerë duke bërë të njëjtën rutinë ndërsa kryenin detyrat e kujtesës, nuk treguan prova të efektit të derës, raportuan studiuesit.

Pra, pse mospërputhja midis këtij dhe studimeve të mëparshme që kishin treguar ndryshimin e vendndodhjeve çoi në aftësi më të dobëta të kujtesës? Ekipi që qëndron pas hulumtimit të ri thotë se ngjashmëria e ‘dhomave’ të ndryshme si në 3D VR ashtu edhe në korridor mund të ketë luajtur një pjesë në rezultatet përfundimtare.

Studiuesit sugjerojnë se nuk janë aq shumë vendet e derës që shkaktojnë një fshirje të kujtesës, sesa lëvizja nga një vend në një vend të ndryshëm është ndryshimi i menjëhershëm i skenës që i bën mendjet tona të marrin diçka të re.

Edhe kur pjesëmarrësit e studimit kishin një detyrë mendore për të bërë, gjasat e tyre për të harruar diçka nuk ishte aq e lartë sa në hulumtimet e mëparshme , megjithëse një tru i zënë dhe mbase i mbingarkuar duket se luan një pjesë të fenomenit.

Duke e ditur këtë dhe duke kuptuar se si një ndryshim i madh në një mjedis mund të rivendosë deri në një farë mase memorjen e punës mund të na japë mënyra për të menaxhuar ose zbutur nga efekti i derës në të ardhmen, thonë studiuesit. Nëse me të vërtetë dëshironi të shmangni harrimin e asaj për të cilën keni hyrë në një dhomë, bastja juaj më e mirë është të mbani detyrën tuaj në pjesën e përparme të mendjes tuaj derisa të përfundojë.

Baumann thekson se aftësia e trurit për të ndarë dhe menaxhuar kujtesën mund të jetë vërtet e dobishme në shumë situata dhe na ndihmon t’i japim kuptim botës, edhe nëse ndonjëherë mund të gjendemi në një dhomë pa patur asnjë ide./ CNA.al