Publikohet drafti i marrëveshjes SHBA-Iran/ Ja çfarë përmban plani me 14 pika

17 Qershor 2026, 12:37, Kosova & Bota CNA

Publikohet drafti i marrëveshjes SHBA-Iran/ Ja çfarë

SHBA-ja dhe Irani pritet të nënshkruajnë zyrtarisht një memorandum më 19 qershor në Zvicër.

Ky hap pritet të hapë rrugën për 60 ditë bisedime që synojnë përfundimin e luftës së tyre përgjithmonë dhe vendosjen e kufizimeve të reja të rrepta në programin bërthamor të Iranit.

Më poshtë është teksti i draft-memorandumit prej 14 pikash:

1. Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara, së bashku me aleatët e tyre në luftën aktuale, deklarojnë me nënshkrimin e këtij Memorandumi Mirëkuptimi një fund të menjëhershëm dhe të përhershëm të luftës në të gjitha frontet, përfshirë Libanin, dhe zotohen se që tani e tutje nuk do të ndërmarrin asnjë veprim armiqësor kundër njëri-tjetrit dhe do të përmbahen nga kërcënimi ose përdorimi i forcës kundër njëri-tjetrit. Marrëveshja përfundimtare do të konfirmojë dispozitat e këtij Neni dhe të Neneve të mbetura.

2. Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara zotohen të respektojnë sovranitetin dhe integritetin territorial të njëri-tjetrit dhe të përmbahen nga ndërhyrja në punët e brendshme të njëri-tjetrit.

3. Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara zotohen të negociojnë dhe të arrijnë një marrëveshje përfundimtare brenda një periudhe maksimale prej 60 ditësh, të zgjatshme me pëlqim të ndërsjellë.

4. Menjëherë pas nënshkrimit të këtij Memorandumi Mirëkuptimi, Shtetet e Bashkuara heqin bllokadën detare dhe parandalojnë çdo ndërhyrje ose pengesë kundër Republikës Islamike të Iranit, dhe rivendosin trafikun brenda një maksimumi prej 30 ditësh në kapacitetin e tij të plotë; trafiku i anijeve do të jetë proporcional me vëllimin e trafikut para luftës nga ana e Republikës Islamike të Iranit. Shtetet e Bashkuara gjithashtu zotohen të tërheqin forcat e tyre nga zonat përreth brenda 30 ditëve pas marrëveshjes përfundimtare.

5. Me nënshkrimin e këtij Memorandumi Mirëkuptimi, Republika Islamike e Iranit do të ndërmarrë menjëherë hapa për të siguruar që lëvizja e anijeve tregtare nga Gjiri Persik në Detin e Omanit dhe anasjelltas të rifillojë brenda 30 ditëve në vëllimin para luftës, duke marrë parasysh nevojën për heqjen e pengesave teknike dhe neutralizimin e minave nga Irani.

6. Shtetet e Bashkuara zotohen, së bashku me partnerët e tyre rajonalë, të krijojnë një plan gjithëpërfshirës të dakordësuar nga të dyja palët për rehabilitimin dhe zhvillimin ekonomik të Republikës Islamike të Iranit, duke siguruar njëkohësisht financim prej të paktën 300 miliardë dollarësh. Mekanizmi i zbatimit të këtij plani, si pjesë e marrëveshjes përfundimtare, do të formulohet brenda 60 ditëve.

7. Shtetet e Bashkuara zotohen të japin fund, sipas një orari që do të bihet dakord si pjesë e marrëveshjes përfundimtare, të gjitha llojeve të sanksioneve me të cilat përballet aktualisht Republika Islamike e Iranit, duke përfshirë rezolutat e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara dhe Bordit të Guvernatorëve të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), dhe të gjitha sanksionet e njëanshme të SHBA-së, si parësore ashtu edhe dytësore.

8. Republika Islamike e Iranit përsërit se nuk do të prodhojë kurrë armë bërthamore. Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara kanë rënë dakord që fati i materialit të pasuruar dhe fati i të gjitha çështjeve të tjera të lidhura me bërthamoren, të cilat janë rënë dakord reciprokisht, duke përfshirë nevojat bërthamore të Iranit, do të trajtohen në mënyrë adekuate në një marrëveshje përfundimtare; marrëveshja përfundimtare do të konfirmojë dispozitat e këtij Neni.

9. Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara bien dakord që, në pritje të një marrëveshjeje përfundimtare, ato do të ruajnë status quo-në: Irani do të ruajë status quo-në në programin e tij bërthamor dhe Shtetet e Bashkuara nuk do të vendosin sanksione të reja ndaj Iranit ose nuk do të forcojnë forcat e tij në rajon.

10. Shtetet e Bashkuara zotohen që menjëherë pas nënshkrimit të këtij Memorandumi Mirëkuptimi, dhe deri në datën e heqjes së sanksioneve, Departamenti i Thesarit i Shteteve të Bashkuara do të lëshojë përjashtime për eksportet e naftës bruto iraniane, produkteve petrokimike dhe derivateve të tyre, dhe të gjitha shërbimeve të lidhura, duke përfshirë bankat, sigurimet, transportin dhe të ngjashme.

11. Shtetet e Bashkuara zotohen që, në dritën e përparimit të negociatave drejt një marrëveshjeje përfundimtare, fondet dhe asetet e ngrira ose të kufizuara të Republikës Islamike të Iranit do të lirohen dhe do të bëhen plotësisht të disponueshme. Këto fonde, pavarësisht nëse mbahen në llogarinë kryesore apo transferohen, do të përdoren për çdo pagesë të përfituesit përfundimtar të përcaktuar nga Banka Qendrore e Republikës Islamike të Iranit dhe do të jenë plotësisht të disponueshme për përdorim. Shtetet e Bashkuara zotohen të lëshojnë të gjitha lejet dhe licencat e nevojshme mbi këtë bazë.

12. Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara bien dakord që do të krijohet një mekanizëm zbatimi për të mbikëqyrur zbatimin me sukses dhe angazhimin e ardhshëm ndaj Marrëveshjes Përfundimtare.

13. Pas nënshkrimit të këtij Memorandumi Mirëkuptimi dhe pas marrjes së garancive në lidhje me fillimin e zbatimit të neneve 4, 5, 10 dhe 11 të këtij Memorandumi Mirëkuptimi dhe zbatimin e vazhdueshëm të këtyre hapave, Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara do të hyjnë në negociata për një Marrëveshje Përfundimtare vetëm në lidhje me nenet e mbetura.

14. Marrëveshja përfundimtare do të miratohet përmes një marrëveshjeje të detyrueshme./CNA